Uit een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) komen verschillende zorgen over de digitalisering van de infrastructuur naar voren.

Naast de voordelen zoals toegankelijkheid en centralisatie ziet het PBL ook nadelen zoals een toegenomen druk op de privacy van de burger en het verlies van overzicht voor zowel de burger als toezichthouder. Men vreest vooral voor een duidelijke tweedeling in de bevolking naar aanleiding van digitalisering van de infrastructuur. Aan de ene kant ondervindt de ‘digitale’ burger alle pluspunten van het systeem door actieve participatie terwijl laag opgeleiden en ouderen juist meer vervreemd raken en uitgesloten worden van dienstverlening.              

Privacy

Het rapport ziet vooral het gevaar van inbreuk op het recht van privacy in verband met persoonlijke data die onopgemerkt verzameld en opgeslagen worden. Internationale organisaties verzamelen al langer persoonsgegevens van burgers op allerlei manieren en voegen die samen tot schatten van ‘big data’. Het PBL herkent het gevaar doordat de gegevens in kwestie doorverkocht kunnen worden aan andere platforms. Hierdoor krijgen die platforms de mogelijkheid om enorme databases met persoonsgegevens van de bevolking over te kopen en intussen de privacyregelgeving grotendeels te omzeilen. Als voorbeeld worden autofabrikanten en leveranciers van vervoersdiensten genoemd.

Transparantie

Ook komt de transparantie steeds meer in het geding, omdat systemen steeds ingewikkeldere software nodig hebben om naar behoren te kunnen functioneren. Hierdoor verliest de bevolking het overzicht, maar krijgen toezichthouders het ook steeds moeilijker om een compleet beeld te scheppen van de gedigitaliseerde infrastructuur. Het zou hier vooral gaan om onderdelen als personenmobiliteit en energievoorzieningen.

Het PBL wilt vooral een andere rol voor de overheid zien in het proces van de digitalisering. Ook geeft het rapport al verschillende suggesties zoals verscherpt toezicht, duidelijke spelregels, haalbare doelstellingen en meer investeren in de digitale expertise van de overheid.